شما اینجا هستید: صفحه اصلیبازرسی فنیدوره بازرسی جوش مراحل بازرسی جوش

مراحل بازرسی جوش

سازه های جوش داده شده نظیر سایر قطعات مهندسی به بازرسی در مراحل مختلف قبل از ساخت ، حین ساخت و همینطور پس از ساخت نیاز دارند. بازرسی جوش می تواند از انجام کار بر طبق دستورالعملهای توافق شده، به کارفرما اطمینان لازم را دهد.

برای حصول اطمینان از مرغوبیت جوش و مطابقت آن با نیازمندیهای طرح باید کلیه عوامل موثر در جوشکاری در مراحل مختلف اجرا مورد بازرسی قرار گیرد.

 مراحل بازرسی جوش

1.  بازرسی قبل از جوشکاری

این مرحله از بازرسی به منظور آماده کردن مقدمات کار جوشکاری صورت می گیرد که موجبات بروز عیوب جوش را از بین برده و یا به حدود قابل قبولی تقلیل دهد.

این بازرسی شامل اقدامات زیر می باشد:

Ø       مطالعه دقیق نقشه ها و مشخصات فنی

Ø       اطلاع از کیفیت مورد نظر کار و شرایط بهره برداری از قطعات و مجموعه کار

Ø       انتخاب صحیح استانداردهای اجرایی

Ø       انتخاب و ارزیابی روش جوشکاری مناسب

Ø       انتخاب و بازرسی مواد مصرفی

Ø       طرح و تنظیم نحوه اجرای جوشکاری

Ø       بررسی تجهیزات جوشکاری

Ø       آزمون جوشکاران و اپراتورها

Ø       بررسی تسهیلات آزمایش 

 بازرسی در حین فرآیند جوشکاری

این مرحله از بازرسی به منظور اجرای صحیح عملیات جوشکاری اطمینان از بکار بردن مواد مصرفی درست و جلوگیری از تخلف ها ضروری می باشد.

چند نمونه از بازرسی حین جوشکاری عبارتند از :

Ø          بازرسی قطعات متصل شونده و درزهای آماده جوشکاری

Ø          بازرسی محل های جوش و سطوح مجاور به منظور اطمینان از تمیزی و عدم آلودگی با موادی که اثرات زیان بخش بر جوش دارند.

Ø          بازرسی سطوح برشکاری شده بکمک شعله یا شیار زده شده به روش هوا برش از نظر پوسته، ترک و غیره.

Ø          بازرسی ترتیب و توالی جوشکاری، استفاده از قیدها و گیره ها و سایر تمهیدات به منظور کنترل پیچیدگی ناشی از جوشکاری.

Ø          بازرسی مواد مصرفی جوشکاری از نظر دارا بودن شرایط مطلوب و گرم و خشک کردن الکترودهای روپوش قلیایی طبق دستورالعمل های مربوطه.

Ø          بررسی وضعیت جوشکاران و اپراتورهای جوشکاری از نظر داشتن مهارت و قبولی در آزمون مربوطه.

Ø          بازرسی پیش گرم کردن و حفظ درجه حرارت بین پاسی در صورت لزوم.

  

3.  بازرسی بعد از جوشکاری

این مرحله از بازرسی به منظور درستی مجموعه ساخته شده یا نصب شده و حصول اطمینان از کیفیت جوش انجام گرفته می باشد.

چند نمونه از فعالیت های بازرسی بعد از جوشکاری عبارتند از :

Ø        بازرسی چشمی از نظر وجود عیوب مرئی، ترکهای سطحی ( چه در جوش و چه در فلز مبنا )، بریدگی کناره، کندگی، سوختگی، تقعر یا تحدب زیاد نیمرخ جوش، نامساوی بودن ساقها، پرنشدگی کامل، نفوذ اضافی، موجدار بودن بیش از حد عدم پرشدگی در ریشه و غیره.

Ø       بازرسی تغییر شکلهای ناشی از جوشکاری ( انقباض موضعی، خیز، خم شدگی، تابیدگی، چرخش، کمانش، موجدار شدن و غیره )، شکستگی محور، به هم خوردن زاویه ها و غیره.

Ø       بازرسی ابعاد جوش و قطعه جوشکاری شده.

Ø       بازرسی تنش زدایی و سختی سنجی پس از تنش زدایی.

Ø       بازرسی های غیرمخرب ( پرتونگاری، امواج فراصوتی، عیب یابی ذره مغناطیسی، مایع نافذ، جریان گردابی و غیره).

 4. ارزیابی کیفیت جوش بایستی پس از اتمام سه مرحله بازرسی قبل از جوشکاری، بازرسی در حین جوشکاری و بازرسی بعد از جوشکاری صورت پذیرد. جوش انجام شده و قطعه جوش داده شده بایستی با استانداردهای مطلوب کیفیت مطابقت داشته باشند. ارزیابی کیفیت جوشکاری به عهده بازرس جوش است.

برای ارزیابی کیفیت جوش لازم است استاندارد پذیرش یا معیار پذیرش جوش مشخص باشد و نوع آزمایش غیرمخرب و میزان آزمایش ( صددرصد یا به صورت تصادفی و غیره ) تعیین شود. از اینرو بازرس جوش بایستی نتایج آزمایشها و بازرسی های انجام شده را تجزیه و تحلیل نماید. 

 5. پذیرش جوش در هر سه مرحله از بازرسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در واقع پذیرش جوش پس از مقایسه کیفیت جوش حاصل با کیفیت مطلوب انجام می شود. پذیرش باید قطعی و غیر مبهم باشد. برای پذیرش باید گواهینامه صادر شود یا فرم مربوطه تنظیم و امضاء گردد.

 6. تهیه گزارش برای مراحل مختلف بازرسی و کلیه آزمایشهای انجام شده، ضروری است.

گزارش نتایج آزمایشها و بازرسی های انجام شده بایستی به صورت مرتب و مشخص و جداگانه تهیه و تنظیم شود.

  

وظایف بازرس جوش

بازرس جوش ممکن است با کارخانجات متعدد ساخت و کارگاه های متعددی سر و کار داشته باشد که بایستی در همه موارد ساعات کار و مقررات کاری سازمانهای مربوطه را رعایت نماید.

مراعات دقیق قواعد و مقررات کار خصوصاً در موارد پرسنلی، ایمنی و امنیتی الزامی است.

بازرس نباید خود را مستحق امتیازات ویژه بداند. از اینرو چنین انتظار می رود که بازرس جوش می بایست دارای شخصیت حرفه ای و با توانائی شعور بالا باشد.

بازرس بایستی در مورد کارگاه ساخت بی طرف باشد، بی معطلی و بدون آنکه تحت تاثیر نظر دیگران واقع شود با اتکاء به حقایق تصمیم بگیرد و با عقاید مختلف، تصمیم قبلی خود را به آسانی عوض نکند.

چند نمونه از وظایف بازرس جوش عبارتند از :

Ø       تفسیر نقشه های جوشکاری و مشخصات.

Ø  بررسی سفارش خرید به منظور حصول اطمینان از درستی مواد جوشکاری و مواد مصرفی.

Ø       بررسی و شناسایی مواد دریافت شده طبق مشخصات سفارش خرید.

Ø  بررسی ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی از روی گزارش نورد طبق نیازمندی های معین شده.

Ø       بررسی فلز مبنا از نظر عیوب ظاهری

Ø       بررسی نحوه انبارش مواد جوشکاری و دیگر مواد مصرفی.

Ø       بررسی تجهیزات مورد استفاده در جوشکاری

Ø       بررسی آماده سازی اتصال جوش و نحوه اتصال

Ø       بررسی بکار گرفتن دستورالعمل جوشکاری تایید شده.

Ø       بررسی ارزیابی صلاحیت جوشکاران و اپراتوهای جوشکاری.

Ø       انتخاب نمونه های آزمایش تولیدی.

Ø       ارزیابی نتایج آزمایشات.

Ø       نگهداری سوابق.

Ø       تهیه و تنظیم گزارش.

 

دسته بندی بازرسان جوش

بازرسان جوش را به دسته های مختلفی می توان تقسیم نمود که یکی از رایج ترین تقسیم بندی های فوق بشرح ذیل است:

Ø       بازرس کد ASME

Ø       بازرس نماینده دولت

Ø       بازرس خریدار، مشتری یا کارفرما

Ø       بازرس کارخانه، سازنده یا پیمانکار

Ø       بازرس یا متخصص آزمایشهای مخرب

Ø        بازرس یا متخصص آزمایشهای غیر مخرب

 گرچه وظایف بازرس داخلی و خارجی ( بازرس انتخاب شده از داخل سازمان یا خارج از سازمان ) ممکن است با یکدیگر متفاوت باشند ولی در اینجا فقط به ذکر بازرس اکتفا می شود.

مطالبی که در اینجا عرضه می شود گاهی ممکن است به همه دسته بندی های فوق اتلاق شود یا فقط به یک یا چند تا از دسته بندی های فوق محدود گردد. در همه حالات فرض ممکن بر آن است که بازرس صلاحیتهای لازم را داشته و قادر است نوع سازه مورد نظر را که به او محول شده است، بازرسی نماید.

 ویژگی بازرس جوش

برخی از ویژگیهای بارز یک بازرس جوش عبارتند از :

Ø       آشنایی با نقشه ها و مشخصات فنی

Ø       آشنایی با زبان جوشکاری

Ø       آشنایی با فرایندهای جوشکاری

Ø       شناخت روشهای آزمایش

Ø       توانایی گزارش نویسی و حفظ سوابق

Ø       داشتن وضعیت خوب جسمانی

Ø       داشتن دید بصری خوب

Ø       حفظ متانت حرفه ای

Ø       تحصیل و آموزش مرتبط

Ø       تجربه بازرسی

Ø       تجربه جوشکاری