شما اینجا هستید: صفحه اصلیآزمایش غیرمخربتست التراسنیک - UT بازرسي با التراسونيك (UT)

بازرسي با التراسونيك (UT)

بازرسي با التراسونيك (UT)


در اين روش ( بازرسي فراصوتي ) از امواج فراصوتي براي آشکارسازي عيوب و تعيين محل آنها استفاده مي‎شود. حوزۀ شنوايي انسان محدود به امواج صوتي با فرکانس 20 تا 20000 هرتز است و امواجي که داراي فرکانس بالاتر از اين ميزان باشند را امواج فراصوتي مي‎نامند. فرکانسهايي که معمولاً در بازرسي فراصوتي مورد استفاده قرار مي‎گيرند در محدوده MHz25 - 5/0 قرار دارند. امواج فراصوتي خصوصياتي مانند نور مرئي دارند و مي‎توانند بازتابيده، متمرکز و شکسته شوند. اين امواج هنگام عبور از سطح مشترک بين دو محيط بازتابيده مي‎شوند. و اين ويژگي اساس بازرسي فراصوتي است. به طوري که در صورت وجود هرگونه ناپيوستگي در قطعه، بخشي از امواج فراصوتي بازتابيده شده و با بررسي امواج بازتابيده شده مي‎توان به وجود و محل ناپيوستگيهاي پي برد .امواج فراصوتي توسط مواد بلورين که داراي خاصيت پيزو الکتريکي هستند توليد مي‎شوند. خاصيت پيزو الکتريک پديده‎اي دو سويه است که در آن با فشردن بلوره پيزو الکتريک ولتاژ الکتريکي توليد مي‎شود و يا بر عکس با اعمال ولتاژ الکتريکي، بلوره تغيير شکل يافته و فشرده مي‎گردد [6]. با توجه به خاصيت پيزو الکتريکي، هنگامي که ولتاژ متناوبي به بلور اعمال شود، بلور مرتعش مي‎شود و اين ارتعاشات توسط يک ماده واسط نظير آب يا روغن به ماده منتقل مي‎شود و به اين ترتيب امواجي در درون ماده سير مي‎کنند. توليد اين امواج زماني حداکثر تاثير را دارد که بلور با بسامد طبيعي خود ارتعاش کند و اين مورد به وسيله ابعاد و ثابتهاي کشساني مواد به کار رفته تعيين مي‎شود .در صورتي که موج فراصوتي بر بلوري بتابد سبب ارتعاش آن خواهد شد و جريان متناوبي از ميان صفحات بلور توليد مي‎کند. با استفاده از اين حالت مي‎توان امواج فراصوتي را آشکار سازي نمود. از اين‎رو از اين بلورها مي‎توان هم براي توليد و ارسال امواج فراصوتي و هم براي دريافت آنها استفاده نمود. رايج ترين موادي که براي اين منظور مورد استفاده قرار مي‎گيرند انواع سراميکهاي قطبي مانند تيتانات سديم بيسموت، متانيوبات سرب، تيتانات سرب و گونه‎هاي مختلفي از خانواده زيرکونات تيتانات سرب مي‎باشند .بازتاب امواج در فصل مشترک هوا- فلز عملاً 100 درصد است و براي انجام بازرسي بايد فاصله هوايي بين فلز و پروب پر شود. استفاده از روغن باعث مي‎شود در حدود 6 درصد از امواج تابيده شده از فصل مشترک عبور کند. از طرفي موج صوتي که از ميان ماده‎اي انتشار مي‎يابد، همواره بخشي از انرژيش را به سبب پراکندگي در فصل مشترکهاي ميکروسکوپي و همچنين اثر اصطکاکهاي دروني ماده از دست مي‎دهد [5]. اين موضوع نشان مي‎دهد که بازده عبور امواج فراصوتي بسيار پايين است .افزايش فرکانس موج با افزايش مقدار تضعيف صوت همراه است. با توجه به تضعيف موج فرکانسي که براي بازرسي انتخاب مي‎شود مقداري بهينه دارد و به گونه‎اي انتخاب مي‎شود که در عمق نفوذ دلخواه بتوان به حساسيت مناسبي دست يافت. معمولاً براي بازرسي قطعات فلزي از فرکانسهايي با گستره MHz20 - 10 و براي مواد پليمري MHz5 - 2 استفاده مي‎شود .

حالتهاي مختلفي از موج مانند موج طولي يا فشاري، موج عرضي يا برشي و موح سطحي يا ريلي وجود دارد. در يک محيط جامد، هر سه نوع موج طولي، عرضي و سطحي مي‎توانند انتشار يابند. ليکن در مايعات و گازها به علت عدم وجود صلبيت لازم، امواج عرضي و سطحي نمي‎توانند وجود داشته باشند پروبهاي مورد استفاده در اين روش در دو نوع عمودي و زاويه‎اي وجود دارند و هر نوع آنها شامل يک بلور است که با ارتعاش خود باعث توليد امواج فراصوتي مي‎گردد. نياز است تا پس از قطع ولتاژ، نوسان بلور ميرا گردد. به همين جهت در پشت بلور از يک ماده ميرا کننده استفاده مي‎شود. پروب نوع عمودي براي فرستادن موج فشاري تحت زاويه 90 درجه نسبت به سطح استفاده مي‎شود و تماس آن با سطح مورد نظر به صورت مستقيم و يا از طريق پوشش محافظ صورت مي‎پذيرد. از پروبهاي زاويه‎اي براي فرستادن موجهاي برشي يا ريلي استفاده مي‎شود. اين پروبها در قطعه محافظ قرار دارند .روش انجام بازرسي به دو دسته بازتابي و عبوري تقسيم مي‎شود. در روش بازتابي، امواج فراصوتي از يک سطح و توسط يک پروب به درون قطعه تابيده شده و دريافت امواج بازتابيده شده نيز توسط همان پروب انجام مي‎گيرد. امواج فراصوتي به صورت مجموعه‎اي از پاسهاي فوق العاده کوتاه مدت ارسال مي‎شود و دريافت امواج در فاصله زماني ارسال انجام مي‎شود. با استفاده از زمان رسيدن امواج برگشتي از قطعه به پروب و تفسير آنها مي‎توان فاصله عيوب از پروب و نوع آنها را تعيين نمود. در شکل (6-1) تصوير شماتيکي از اين روش نشان داده شده است .

شناسايي عيوب به وسيله روش بازتابي

در روش عبوري ارسال امواج توسط يک پروب در يک سوي قطعه و دريافت آن توسط پروب ديگري در طرف ديگر قطعه انجام مي‎شود و با توجه به اختلاف در شدت و ضعف امواج دريافتي، عيوب درون قطعه شناسايي مي‎شوند. لزوم دسترسي به دو سطح قطعه و عدم توانايي تعيين فاصله عيوب از پروب از عيوب عمده اين روش است. اين روش در شکل (6-2) نشان داده شده است .استفاده از دو پروب در روش عبوريبراي بازرسي سطح قطعه نيز مي‎توان با استفاده از روش بازتابي و ايجاد امواج سطحي عيوب را آشکارسازي نمود. نحوه آشکارسازي عيوب سطحي توسط اين روش در شکل (6-3) قابل مشاهده است .استفاده از امواج سطحي براي شناسايي عيوب سطحيبا توجه به منطقه مورد نظر و نوع قطعه هر کدام از روشهاي فوق را مي‎توان توسط پروبهاي عمودي و زاويه‎اي انجام داد. براي پر کردن فاصله هوايي بين پروب و سطح مي‎توان بين قطعه و پروب مايعي مانند آب يا روغن اعمال نمود يا قطعه و پروب را درون يک مايع قرار داد و عمل بازرسي را انجام داد. اين روش را روش غوطه‎وري مي‎نامند .

نوع نمايش تصويري در آزمون فراصوتي

اطلاعاتي را که طي آزمون فراصوتي به دست مي‎آيند به چند طريق مي‎توان به صورت تصوير نمايش داد .

الف ) نمايش تصويري A

معمول‎ترين سيستمي که مورد استفاده قرار مي‎گيرد نمايش تصويري روبشي Aاست . يک موج ناقص در سمت چپ صفحهء اسيلوسکوپ ظاهر مي‎شود که مربوط به پالس اوليه است ، موجهاي ناقص ديگري نيز روي صفحهء اسيلوسکوپ ظاهر مي‎شوند که مربوط به علامت پژواکهاي دريافتي هستند . ارتفاع پژواک معمولا متناسب با اندازهء سطح بازتاب است ، ولي مسافتي که علامت طي مي‎کند و اثرات تضعيف درون ماده روي آن تاثير دارد . در هر صورت ، با فرض يک مبناي خطي زمان ، موقعيت خطي ( پالس ) پژواک متناسب با فاصلهء سطح بازتاب از پروب است .اين نوع نمايش تصويري در تکنيکهاي بازرسي با پروب دستي معمول است .از معايب نمايش تصويري روبشيAاين است که ثبت دائم تصوير ممکن نيست ، مگر اينکه از تصوير اسيلواسکوپ عکس گرفته شود ، البته دستگاههاي جديد پيشرفته داراي وسايل ثبت ديجيتال هستند .

نمايش تصويری روبشیA

ب ) نمايش تصويري B

با نمايش تصويري روبشي Bمي توان موقعيت عيب درون قطعه را ثبت کرد . اين سيستم در شکل نشان داده شده است . لازم است که بين موقعيت پروب و اثر عيب ارتباط مختصاتي به وجود بيايد . استفاده از نمايش تصويري روبشي B به تکنيکهاي آزمون اتوماتيک و نيمه اتوماتيک محدود مي‎شود . هنگامي که پروب در موقعيت 1 است علائم روي صفحهء اسيلوسکوپ مطابق شکل هستند، iنشان دهندهء علامت اوليه و ii نمودار ديوارهء پشتي قطعه است . وقتي که پروب به موقعيت 2 مي‎رسد ، خط iii روي تصوير نشان دهندهء عيب است . اين طرز نمايش از مقطع قطعه کار مي‎تواند روي يک نمودار کاغذي ثبت شود ، عکاسي شود و يا اينکه روي پردهء بلند ثابت نمايش داده شود .

نمايش تصويری روبشی B


تکنيکهاي بازرسي در آزمون فراصوتي


وجود يک عيب در داخل يک ماده را مي‎توان با استفاده از تکنيک امواج فراصوتي عبوري يا بازتابي پيدا کرد .

روش بازتابي با پروب عمودي

اين روش در آزمون فراصوتي از معمول‎ترين تکنيکهاست و در شکل صفحات قبل نشان داده شده است . تمام يا بخشي از پالس توسط عيب داخل ماده بازتاب يافته و به وسيلهء پروب دريافت مي‎شود . اين پروب به جاي فرستنده و گيرنده عمل مي‎کند . فاصلهء زماني بين ارسال پالس و دريافت پژواک براي محاسبهء فاصلهء عيب از پروب به کار مي‎رود. روش بازتابي نسبت به روش عبوري داراي مزاياي معيني است که عبارتند از :

الف ) قطعه کار به هر شکل مي‎تواند باشد .

ب ) فقط دسترسي به يک طرف قطعه کار مورد نياز است .

پ ) فقط يک نقطهء جفت شدن وجود دارد و در نتيجه مقدار خطا حداقل مي‎شود .

ت ) فاصلهء عيبها از پروب مي‎تواند اندازه‎گيري شود .

روش عبوري با پروب عمودي

در اين روش فرستنده با استفاده از يک روغن جفت کننده با سطح قطعه کار تماس برقرار مي‎کند . يک پروب دريافت کننده روي سطح مفابل ماده نصب مي‎شود .

روش عبوری با پروب عمودی

اگر در داخل ماده هيچ گونه عيبي وجود نداشته باشد ، علامتي با يک شدت معين به گيرنده خواهد رسيد . اگر بين پروب فرستنده و گيرنده عيبي وجود داشته باشد شدت علامت دريافتي کاهش خواهد يافت . اين امر به علت بازتاب جزيي پالس عيب است که بدين ترتيب مي‎توان به وجود عيب پي برد .
اين روش معايبي دارد که عبارتند از :

الف ) قطعه کار بايد داراي دو سطح موازي باشد و به هر دو سطح آن نيز بايد دسترسي داشت .

ب ) دو عدد پروب مورد نياز است لذا جفت کردن آنها ممکن است عمل سيال اتصالي را کم بهره کند.

پ ) بايد دقت کافي به خرج داد تا دو پروب کاملا در مقابل يکديگر قرار گيرند .

ت ) علايمي از عمق عيب نمي‎توان به دست آورد .

روش عبوري با پروب زاويه‎اي

وضعيتهاي به خصوص آزمون وجود دارند که امکان به کارگيري از پروبهاي عمودي براي شناسايي عيب وجود ندارد و تنها راه حل معقول اين است که از يک پروب زاويه‎اي استفاده شود . مثال خوبي از اين روش بازرسي جوشهاي لب به لب صفحات موازي است . اگر در منطقهء جوش عيبي وجود داشته باشد شدت علامت دريافتي کاهش خواهد يافت . فاصلهء (1) يک پروب عمودي بايد مطابق شکل 6-16 در وضعيت Tاز قطعهء DS( شکل 6-14 ) مستقر شود.(2) مقياس افقي بايد طوري تنظيم شود که اولين پژواک 50 ميليمتري سطح مقابل ، در وسط صفحهء نمايش قرار گيرد . (3) دگمهء تنظيم دسي بل بايد طوري تنظيم شود که شاخص به طور دقيق و يا به مقدار کمي بالاتر از 40 درصد صفحهء نمايش قرار گيرد . (4) پروب بايد به سمت بالا به وضعيت U( شکل 6-16 ) حرکت داده شود تا دقيقا در 40 درصد ارتفاع صفحهء نمايش قرار گيرد. (5) به وسيلهء دکمه تنظيم دسي بل ، دامنهء صوت به اندازهء 6 دسي بل افزايش داده مي‎شود . به صورت تئوريک ، تراز شناسايي بايد 80 درصد ارتفاع صفحهء نمايش باشد . (6) قرائت دسي بل بايد زير ستون aو ارتفاع واقعي بر حسب درصد ( گام5 ) در زير ستون bدر گزارش ارزيابي نوشته شود . (7) پروب مقدار بيشتري به سمت وضعيت U( شکل 6-16 ) حرکت داده شود تا تراز شناسايي دقيقا در 40 درصد ارتفاع صفحهء نمايش قرار گيرد . (8) گام 5 بايد تکرار شود . (9) گام 6 تکرار مي‎شود . نتايج در رديف بعدي گزارش منعکس مي‎گردد . (10) گامهاي 7 ، 8 و 9 بايد به ترتيب تکرار شوند تا دامنهء کامل دکمهء تنظيم دسي بل حاصل گردد ( حداقل 60 دسي بل ) . (11) اطلاعات نوشته شده در زير ستونهاي aوbدررابطهء زير يا نموگرام شرح داده شده در بند بعد از آن قرار داده شوند تا دسي بل اصلاح شده حاصل گردد . (12) دسي بل اصلاح شده از گام 11 در ستون c درج مي‎شود . (13) ستون c بايد از ستون a کسر شده و اختلاف در ستون d تحت عنوان خطاي dB نوشته شود . توجه : اين مقدار مي‎تواند مثبت يا منفي باشد . به فرمهاي D8 ، D9 و D10 توجه فرماييد .(14) اطلاعات کسب شده بايد در فرم D8 ثبت گردند . (15) فرم D9 وسيله‎اي ساده براي پردازش اطلاعات رديف 14 است . روش محاسبات در رديف هاي 16 تا 18 ارائه شده است . (16) مقدار دسي بل از ستون e ( فرم D8 ) مولفهء X و دسي بل قرائت شده از ستون a (فرم D8) مولفهء Yنقاط منحني دسي بل در فرم D9 است . (17) طولاني‎ترين تصوير افقي که در آن 2 دسي بل اختلاف قائم ايجاد مي‎شود ، نشان دهندهء دامنهء 60dB است که وسيلهء منطبق بر ضوابط آيين نامه است . حداقل دامنهء مجاز dB -مي‎باشد . (18) دستگاه ABرا فاصلهء پرش مي‎نامند و براي روبش کامل ناحيهء جوش، پروبها بايد مطابق شکل روي سطح قطعه جابه جا شوند . در عمل هر دو پروب بايد در يک حامل نصب شوند تا هميشه فاصلهء درستي از هم داشته شوند . در عمل هر دو پروب بايد در يک حامل نصب شوند تا هميشه فاصلهء درستي از هم داشته باشند .همچنانکه در شکل زير ديده مي‎شود ، با به کار بردن يک پروب زاويه‎اي در حالت بازتابي مي‎توان عيبها را رديابي کرد . ذکر اين نکته مهم است هنگامي که در اين گونه آزمونها از پروب زاويه‎اي استفاده مي‎شود ، آشکار ساز عيب بايد به دقت با استفاده از يک قطعهء مرجع تنظيم شود . طراحي و استفاده از قطعات تنظيم در بخش بعدي شرح داده مي‎شود .

روش بازتابي با پروب زاويه اي

روش بازتابی با پروب زاویه‎ای


تعيين هويت عيبها


به وسيله روشهاي فراصوتي نه تنها موقعيت دقيق عيوب داخلي شناسايي مي‎شود بلکه در اکثر موارد مي‎توان نوع عيب را هم تشخيص داد . در اين بخش علايم مختلفي که از انواع گوناگون عيوب دريافت مي‎شود، تحت بررسي قرار مي‎گيرد .

الف ) عيب عمود بر امتداد پرتو : وقتي که عيبي وجود نداشته باشد بايد يک علامت پژواک از سطح مقابل دريافت شود . وجود يک عيب کوچک بايد پژواک کوچکي ايجاد کند و شدت پژواک سطح مقابل کاهش يابد. اگر اندازهء عيب از قطر پروب بيشتر باشد پژواک عيب بزرگ‎تر شده و پژواک سطح مقابل ممکن است با توجه به عمق عيب در رابطهء پراکندگي امواج در منطقه دور دريافت نشود.

تاثير اندازه عيب در نمايش تصوير اسيلوسکوپ

ب ) عيبهايي غير از عيبهاي صفحه‎اي :مناطقي که داراي حفره‎هاي ميکروسکوپي هستند ، موجب پراکندگي معمول امواج شده و روي صفحهء اسيلوسکوپ يک رد چمني شکل بدون پژواک سطح مقابل نمايان مي‎کند .ناخالصيها يا حفره‎هاي بزرگ کروي يا بيضوي پژواک کوچکي نمايان مي‎سازند که به همراه پژواک کوچکي از سطح مقابل است ، در حالي که يک رد ساده که هيچ گونه پژواکي را نشان نمي‎دهد ممکن است مربوط به يک عيب صفحه‎اي با زاويهء غير قائم نسبت به امتداد پرتو باشد .

الف)حفره‎های ميکروسکوپی ، ب)عيب بيضوی

پ)عيب زاويه دار

پ ) تورق در صفحهء ضخيم : صفحه بايد کاملا به روشي که در شکل زير نموده شده است روبش گردد . علايم تورق از فواصل نزديک پژواکها و افت سريع ارتفاع علامتهاي پژواک مشخص مي‎شود . هر دو يا يکي از اين علايم دليلي بر وجود تورق خواهند بود .

الف)يک صفحه بدون عيب ب)صفحه تورق يافته

ت ) تورق در صفحهء نازک : صفحهء نازک ممکن است به صفحه‎اي گفته شود که ضخامت آن کمتر از منطقهء مردهء پروب باشد . يک صفحهء سالم يک سري پژواکهاي منظم که به تدريج دامنهء آنها کم مي‎شود، نشان مي‎دهد . اما يک ناحيهء تورق يافته پژواکهاي به هم فشرده‎اي را نشان مي‎دهد که دامنهء آنها بسيار سريع‎تر کاهش مي‎يابد . حتي ممکن است پژواکها از وضعيت منظم به صورت نامنظم در بيايند . نامنظم شدن شکل در اغلب موارد نشانهء خوبي از تورقهاي داخلي در صفحات نازک است ( شکل زير ) .

علائم تورق در صفحه نازک

ث ) عيوب جوشکاري : آزمون فراصوتي با استفاده از پروبهاي زاويه اي از نوع بازتابي يا عبوري روش مطمئني براي آشکار سازي عيوب جوشکاريهاي لب به لب و تعيين موقعيت دقيق آنهاست . اما تعيين دقيق ماهيت عيب نسبتا مشکل است و بيشتر به مهارت و تجربهء اپراتور بستگي دارد . اگر پس از بازرسي فراصوتي در ذهن اپراتور در مورد کيفيت جوش شکي وجود داشته باشد عاقلانه است که از محل مظنون راديوگرافي شود .

ج ) عيوب شعاعي در لوله‎هاي استوانه اي و محورها : عيب شعاعي در قطعات استوانه‎اي معمولا با بازرسي پروب عمودي قابل آشکار سازي نيست ، زيرا اين عيب ، موازي پرتو فراصوتي خواهد بود . در اين گونه موارد استفاده از يک پروب زاويه‎اي با روش بازتابي به روشني وجود عيب را مشخص خواهد ساخت .

آشکارسازی عيوب شعاعی در :

الف)لوله ها

ب)ميله توپر

روشها و استانداردها

روشها و استانداردهايي که در اين بخش ارائه شده است براي آزمايش ماوراء صوت جوشهاي شياري و ناحيهء متأثر از جوش از ضخامت 8 تا 200 ميليمتر کاربرد دارد .

تغييرات : با تاييد مهندس طراح مي‎توان تغييراتي در روش انجام آزمايش ، تجهيزات و ضوابط پذيرش مذکور در اين قسمت اعمال نمود . اين تغييرات مي‎توانند در زمينه‎هاي محدوده ضخامت ، هندسه جوش ، ابعاد پروب ، فرکانسها ، روغن واسطه ، سطح رنگ شده ، تکنيک آزمايش و غيره باشد . اين تغييرات تصويب شده بايستي در گزارشهاي قرارداد ، ارائه شود .

فلز پايه : هدف از آزمايشهاي توصيه شده در اين قسمت ، جست وجوي معايب موجود در توليد ورق نيستند ، ليکن ترکهايي که در فلز پايه در مجاورت جوش به وجود مي‎آيند ( مثل ترک در ناحيهء تفتيده ، تورق و موارد مشابه ) ، بايد گزارش شوند . تاييد صلاحيت پرسنلالزامات ASNT: پرسنلي که علاوه بر بازرسي چشمي آزمايش غير مخرب انجام مي‎دهند ، بايستي مطابق الزامات آخرين چاپ SNT-TC-1Aپيشنهادي انجمن آزمايشهاي غير مخرب آمريکا ، تاييد صلاحيت شوند . فقط افرادي که براي سطح يک آزمايش غير مخرب تاييد صلاحيت شده و زير نظر فردي سطح دو آزمايش غير مخرب باشد و نيز فرد تاييد صلاحيت شده براي سطح دو آزمايش غير مخرب ، مجاز به انجام آزمايش غير مخرب مي‎باشد .گواهينامه : ارائه گواهينامه سطح يک و سطح دو بايستي توسط يک فرد با سطح سه صورت گيرد که يا ( الف ) توسط انجمن آزمايشهاي غير مخرب آمريکا تاييد صلاحيت شده باشد و يا ( ب ) فرد با تجربه‎اي باشد که به واسطه تمرين و تحصيلات توانسته باشد آزمون مشخص شده درSNT-TC-1Aرا با موفقيت بگذراند .

گسترهء انجام آزمايش

در اطلاعاتي که به پيشنهاددهندگان در زمان مناقصه ارائه مي‎شود بايستي به روشني گستره آزمايشهاي غير مخرب ( نوع ، رده بندي ، يا موقعيت ) جوش مشخص شده باشد .

آزمايش کامل : جوشهايي که در مدارک قرارداد نياز به انجام آزمايش غير مخرب دارند ، بايستي براي طول کامل جوش آزمايش شوند ، مگر آنکه انجام آزمايش به صورت مقطعي به روشني مشخص شده باشد .

آزمايش مقطعي : اگر آزمايش مقطعي مشخص شده باشد ، موقعيت و طول جوشها يا رده بندي جوش بايستي به روشني در مدارک قرارداد ، مشخص شده باشد .

آزمايش نقطه‎اي : اگر آزمايش نقطه‎اي مشخص شده باشد ، تعداد نقاط مورد آزمايش به ازاي رده‎بندي و طول جوش مورد آزمايش بايستي در اطلاعات ارائه شده به پيشنهاددهندگان ، گنجانده شود . هر آزمايش نقطه‎اي بايستي حداقل 4 اينچ ( 100 ميليمتر ) طول جوش را پوشش دهد . اگر در آزمايش نقطه‎اي عدم پيوستگيهايي نمايان شود که غير قابل قبول بوده و نياز به تعمير دارند ، گستره آن عدم پيوستگيها بايستي تعيين گردد . دو نمونه آزمايش نقطه‎اي اضافه در همان قسمت جوش در ناحيه‎اي دورتر از نقطه اول بايستي انجام شود . موقعيت آزمايشهاي نقطه‎اي اضافه بايستي با توافق پيمانکار و بازرس تاييدکننده باشد . اگر در هر يک از دو نمونه آزمايش نقطه‎اي اضافه ، عيوبي را که نياز به تعمير دارند مشخص شود ، سرتاسر آن قسمت جوش که به نمايندگي آن آزمايش نقطه‎اي انجام شده است ، بايستي مورد آزمايش قرار گيرد . اگر جوش تحت آزمايش بيش از يک قسمت جوش را شامل مي‎شود ، در اين صورت بايستي دو نمونه آزمايش نقطه‎اي اضافه در هر قسمت جوش انجام شود . موقعيت انجام آزمايشهاي جديد بايستي با توافق پيمانکار و بازرس تاييد کننده باشد . اطلاعات مرتبط : بازرس آزمايش غير مخرب ، قبل از انجام آزمايش ، بايستي دسترسي به اطلاعات مرتبط شامل ساختار اتصال جوشي ، ضخامت قطعات ، روشهاي جوشکاري مورد استفاده داشته باشد . بازرسين آزمايشهاي غير مخرب بايستي از هرگونه تعمير صورت گرفته بر روي جوش مطلع شوند .

قطعات استاندارد مرجع

براي کاليبره کردن حساسيت و مقياس افقي بايد از قطعهء مرجع موسسهء بين المللي جوشکاري (شکل 6-13) و يا در صورت تاييد مهندس ناظر از ساير قطعات استفاده نمود .استفاده از يک بازتاب کنج جهت کاليبراسيون ممنوع است. ترکيب پروب و دستگاه بايد قادر به تفکيک سه روزنه در قطعهء مرجع تمايزگر RCنشان داده شده در شکل 6-14 باشد . پروب : ابعاد پروب بايد طوري باشد که فاصلهء بين لبهء هادي پروب تا نقطهء شاخص از 25 ميليمتر بيشتر شود . (شکل 6-15)تفکيک : پروب بايد در روي قطعهء تفکيک RCدر وضعيت Q( براي زاويهء 70 درجه ) ، وضعيت R( براي زاويهء 60 درجه ) و يا وضعيت S( براي زاويهء 45 درجه ) قرار گيرد . دستگاه بايد سه سوراخ را به تفکيک نشان دهد (شکل 6-16) .

فاصلهء تقرب پروب : حداقل فاصلهء مجاز بين پنجهء پروب و لبهء قطعهء IIW

بايد به صورت زير باشد :

براي پروب 70 درجه :

X = 50mm

براي پروب 60 درجه :

X = 37mm

براي پروب 45 درجه

X = 25mm

قطعه مرجع استاندارد

قطعات ارزيابی

روش ارزيابی و تاييد کيفيت پروب به کمک قطعه مرجع

ارزيابي تجهيزات

- محور افقي صفحهء نمايش دستگاه فراصوت بايد بعد از هر 40 ساعت کار مورد ارزيابي قرار گيرد .

- دکمه تنظيم دسي بل بايد در فواصل 2 ماه کاليبره شود .

- بعد از هر 40 ساعت کار ، حداکثر پژواک داخلي پروب بايد مورد ارزيابي قرار گيرد .

- با استفاده از يک تنظيم استاندارد ، بعد از هر 8 ساعت کار ، پروب زاويه‎اي بايد مورد ارزيابي قرار گيرد تا مشخص گردد که سطح تماس تخت است و نقطهء دخول امواج صوتي صحيح مي‎باشد و زاويهء انتشار با رواداري 2± درجه در محدودهء مجاز است . در صورتي که پروب اين ضوابط را برآورده ننمايد، بايد تعويض گردد ارزيابي صحت اندازه‎گيري فاصله ( مقياس افقي ) : پروب عمودي بايد در وضعيتهاي ، Tو يا Uدر روي قطعهء IIWيا DSقرار گيرد تا پنج پژواک دريافت نمايد . اولين و آخرين موج در وضعيت صحيحشان قرار داده مي‎شوند . به کمک دکمه تنظيم دسي بل ، پژواکها را به تراز مرجع تنظيم نماييد .موقعيت هر يک از انحرافهاي مياني بايد در محدودهء 2 درصد عرض صفحهء نمايشگر باشد ارزيابي دقت دسي بل : دستگاه بايد داراي دکمهء تنظيم دسي بل با گام 1 يا 2 دسي بل در دامنه‎اي مساوي 60 دسي بل باشد . دقت تنظيم بايد مساوي 1± دسي بل باشد .

logo-samandehi