شما اینجا هستید: صفحه اصلیآزمایش غیرمخربتفسیر تست رادیوگرافی - RTIرادیوگرافی جوش

رادیوگرافی جوش

 

تكنيك راديوگرافي

بازرس جوش باید برای ارزیابی عملکرد اپراتور NDE آشنایی مختصری با روش های مورد استفاده داشته باشد .

رادیوگرافی یکی از روشهای تست غیر مخرب است که از تشعشع یا پرتو افشانی برای نفوذ به قطعه و 1)ثبت تصاویر برروی طیف وسیعی از وسایل ضبط نظیر فیلم یا کاغذ حساس به نور،2)مشاهده بر روی یک صفحه فلورسانت یا3 )نمایش بوسیله انواع گوناگون ردیابهای تشعشع الکترونیکی،استفاده مینماید.زمانی که قطعه تحت تست در معرض پرتوهای نفوذی قرار داده میشود.برخی از پرتوها جذ ب خواهند شد،برخی دیگر پراکنده میشوند وقسمتی از آنها از داخل قطعه تست عبور کرده و وارد وسیله ضبط میگردند.پرتوها در مناطق مختلفی از قطعه تست جذب میشوند.امروزه اکثر فرایندهای متداول رادیوگرافی شامل در معرض گذاریهایی هستند که تصویری دائمی را برروی یک فیلم عکاسی ضبط می کنند.از این گذشته،بیشتر تستهای جوش بوسیله روشی از رادیوگرافی که ازپرتوهای ایکس وگاما استاده میکند،انجام میگیرند. فرایند کلی تست رادیوگرافی شامل 1)تهیه تصویر رادیوگرافی (2 ) تفسیر آن می باشد . اجزاء ضروری مورد نیاز برای انجام این دو عملیات عبارتند از :

1)       منبع پرتو (معمولاً پرتوهای گاما یا ایکس ) و ملحقات آن،

2)       قطعه ای که باید رادیوگرافی شود (قطعه جوش)،

3)       فیلم اشعه X (فیلم رادیوگرافی ) قرار گرفته  در قاب ضد نور (کاست)

4)       فردی دوره دیده جهت تهیه تصویر رادیوگرافی مورد قبول

5)       وسیله ای جهت فرآوری شیمیایی فیلم در معرض پرتو قرار گرفته و

6)       فردی ماهر در تفسیر تصاویر رادیوگرافی با استفاده از تجهیزات مناسب دیدن تصویر .

 

تفسير تصاوير راديوگرافي

آخرین بخش اساسی بازرسی رادیوگرافی ،شامل ارزیابی تصویر رادیوگرافی و وضعیت بعدی قطعه تحت بازرسی می شود . ارزیابی تصویر معمولاً " تفسیر فیلم " و شخصی که مسوول  انجام اینکار است مفسر فیلم یا فیلم خوان نامیده می شود. تفسیر پرتو نگاری ، هنر برگزیدن و مشخص  نمودن معایب یک تصویر رادیوگرافی است که این گزارش به داوری درست مفسر نیاز دارد و دانش و بینش شخص در آن موثر است . تفسیر فیلمهای رادیوگرافی ، موضوعی است  که چنانچه خوب صورت نپذیرد می تواند نتایج بدست آمده را صد در صد معکوس نماید.

دربسیاری از موارد در جامعه   صنعتی ایران ، دیده شده تفسیر و ارزیابی نا پیوستگی به درستی صورت نپذیرفته که یکی از دلایل عمده آن عدم آموزشهای تخصصی لازم ، عدم نظارت کارفرمایی و عدم وجود منابع کارآمد می باشد .

تشخیص نوع ناپیوستگی موضوعی است که با تجربه فیلم خوانی رابطه مستقیم داشته و تنها نمی توان به مسائل آکادمیک اکتفا نمود . مهمتر از تشخیص نوع ناپیوستگی ، مقایسه با معیار پذیرش می باشد که چنانچه معیار پذیرش به اشتباه در نظر گرفته شود تأثیر گذار بر هزینه و کیفیت خواهد بود .

وجود آگاهی در فرایند تولید قطعه نیز از مواردی است که نقش بسزایی در ارزیابی و تفسیر ناپیوستگی ها دارد که متاسفانه در جامعه صنعتی ، لحاظ نمی گردد. به عنوان مثال ، مفسری که در تخصص جوش مورد صلاحیت قرار گرفته ، چنانچه با فرآیند ریخته گری آشنایی نداشته با شد توانمندی لازم در ارزیابی فرآیند ریخته گری را نخواهد داشت و سعی و خطا مرجع آموزشی چنین مفسری خواهد بود .

با توجه به موارد فوق ، نقاط ضعف این تخصص باید توسط کارشناسان خبره مرتفع گردد کما اینکه وجود مرکزی تخصصی جهت کمک به کارفرمایان به منظور تأیید صلاحیت پرسنل آزمونهای غیر مخرب با الزامات قانونی مربوطه احساس می گردد .

مشخصات طراحی مهندسی راهنمایی های کیفی تست رادیوگرافی قطعه را تهیه می کنند . مفسر باید در مورد پذیرش یا عدم پذیرش ناپیوستگی های موجود در محصول تحت تست رای دهد . بنابراین ، تفسیر فیلم یک پروسه داوری است و شخصی که مسئول انجام این داوری ها است ، تنها به دانستن مفاهیم پایه ای رایو گرافی احتیاج ندارد ، بلکه باید  با تکنولوژی محصول تحت تست نیز آشنایی باشد . اصول تفسیر فیلم در بخش های بعدی این فصل به طور مفصل تر بررسی خواهد شد .حد مهارتی لازم برای یک مفسر فیلم از طریق تمرین طولانی و گذراندن دوره های آموزشی به دست می آید . تفسیر دقیق نیازمند داشتن دانشی جامع از خصوصیات ظاهری جوش و ناپیوستگی های مرتبط با انواع خاص ماده یا مکانیزم های از که باعث ایجاد آنها می شوند . کسب تمام این اطلاعات تنها از طریق آزمایش و بررسی طیف وسیعی از نمونه های رادیوگرافی شده ، ترجیحاً نمونه های کاری بریده یا آماده شده ، میسر خواهد بود .

ثانیاً ، مفسر باید با انواع ناپیوستگی هایی که احتمال  مواجه با آنها در یک فرآیند جوشکاری خاص وجود دارد و وضعیتی که درآن احتمال تغییر این ناپیوستگی ها با تغییر زاویه تصویر نمودن آنها بر روی فیلم ( زوایه پرتو تابیده شده با فیلم ) وجود دارد ، آشنا باشد .

البته مفسر باید تکنیک های رادیوگرافی مورد استفاده آشنایی داشته باشد .

از آنجاییکه تفسیر صحیح رادیو گرافها ( پرتونکار – تصویر رادیوگرافی ) سبب می شوند تا کار مطابق با استاندارد های کاربردی و براساس شایستگی هایش داوری شود ، بازرس جوش باید تلاش نماید تا در خواندن رادیوگرافها مهارت کافی را بدست آورد .

مراحل اساسی در ازیابی تصویر رادیوگرافی یک قطعه جوش عبارتست از :

1)       کنترل رادیو گرافها و بررسی صحت سوابق همراه با آنها

2)       تعیین طرح قطعه جوش و دستور العمل  جوشکاری مورد استفاده برای ساخت اتصال

3)       تعیین دستور العمل کاربردی تنظیم رایو گرافی و صحت ویژگیهای تکنیک مورد استفاده ،

4)       مرور فیلم تحت شرایط مناسب مشاهده فیلم ،

5)       بررسی وجود هر گونه اثرات تصنعی بر روی فیلم و در صورت لزوم در خواست رادیوگرافی مجدد ،

6)       تشخیص هر گونه علائم یا بینظمیهای سطحی غیر مرتبط با سلامت (بی عیبی) داخلی و بررسی وجود و نوع آن ،

7)       ارزیابی وضعیت ناپیوستگیهای آشکار شده در رادیو گراف

8)       تهیه یک گزارش رادیوگرافی کامل .

 

پرسنل بازرسی  غیر مخرب

پرسنل بازرسی  غیر مخرب (NDE) باید به منظور انجام موثر کارهای  محوله به روشی مناسب تأیید صلاحیت شوند . فرآیند صحه گذاری تضمین می کند که اپراتور NDE با تئوری  و کاربرد روش مورد استفاده و نیز مزایا ، معایب و محدودیتهای آن آشنایی دارد . تجربه ، آموزش و رفتار اخلاقی جزء موارد مهمی هستند که کلیه پرسنل NDE باید داشته باشند . پر استفاده ترین  سند در آمریکا برای تأیید صلاحیت پرسنل NDE ، دستورالعمل پیشنهادی شماره SNT-TC-1A ، نوشته و منتشر شده توسط انجمن تست غیر مخرب آمریکا ، است . با وجود اینکه این سند یک دستور العمل پیشنهادی است ، ولی کد ها ، استاندارد ها یا مشخصات گوناگون استفاده از آن را ضروری می دانند ، از اینرو این سند تبدیل به یکی از ملزومات لازم برای بازرسی شده است  بازرس جوش توجه نماید که دستورالعمل SNT-TC-1A ، سندی است که همواره درحال تغییر است و بازرس باید از نسخه بروز شده و جدید آن استفاده نماید . بازرس جوش باید دستور العمل مکتوب سازنده برای تایید صلاحیت پرسنل NDE را بررسی نماید  تا مطمئن شود که با ملزومات کار مطابقت دارد .امروزه صنعت NDE دارای 3 سطح تایید صلاحیت پرسنل بازرسی می باشد .

دستورالعمل SNT-TC-1A  قابلیت های هر سطح را شرح می دهد :

سطح یک

برای دریافت مدرک سطح یک ، باید صلاحیت شخص در انجام فعالیت های کالیبراسیونی ، تست ها و ارزیابی های خاص جهت رد یا پذیرش یک قطعه مطابق با دستورات مکتوب و نتایج ثبت شده تایید شود . هر شخصی که دارای مدرک سطح یک می باشد باید آموزش های لازم را از فرد دارای سطح دو یا سه در یافت کرده یا تحت نظارت او کار کند .

سطح دو

برای دریافت مدرک سطح دو ، باید صلاحیت شخص در تنظیم و کالیبره نمودن تجهیزات و تفسیر و ارزیابی نتایج براساس کدها ، استاندارد ها و مشخصات اجرایی تایید شود . فرد دارای مدر ک سطح دو باید کاملاً  با حوضه کاری و محدودیتهای روشهایی که برای آنها تأید صلاحیت شده ، آشنا باشد و مسوولیت محوطه را برای آموزش ضمن خدمت و راهنمایی کارآموزان و پرسنل سطح یک به کار ببندد . این شخص باید توانایی تهیه دستورات مکتوب و سازماندهی و گزارش نتایج بازرسیهای غیر مخرب را داشته باشد .

سطح سه

برای دریافت مدرک سطح سه ، شخص باید توانایی تهیه تکنیک ها و دستوالعملها ؛ تفسیر کدها ، استاندارد ها ، مشخصات و دستورالعمل ها و انتخاب روش ها ، تکنیک ها و دستورالعملهای خاص برای کار محوله را داشته باشد . این شخص (سطح سه ) باید پاسخگوی تمامی عملیاتهای NDE که برای آنها تأیید  صلاحیت شده یا به او واگذار شده باشد و توانایی تفسیر و ارزیابی نتایج را مطابق با کدها ، استاندارد ها و مشخصات اجرایی  داشته باشد . شخص دارای مدرک سطح سه باید سابقه کاری کافی در استفاده از مواد ، ساخت و تکنولوژی محصول داشته باشد تا تکنیک های اجرای کار  را مشخص نموده و در مواردی که  هیچ معیار پذیرشی وجود ندارد ،  در تهیه آن شرکت

نماید.این شخص باید با سایر روشهای  NDE آشنای کلی داشته باشد و برای آموزش آزمودن سطوح یک و دو جهت دریافت گواهینامه ، تأیید صلاحیت شود .

هر شخصی که در NDE مشغول به کار است ، پیش از تأیید صلاحیت ، یک کارآموز می باشد . کارآموزان اجازه ندارند تا هیچ کاری را بدون نظارت مستقیم سرپرست مربوطه انجام دهند.

logo-samandehi